Geplaatst op

Monstera Deliciosa, een muurtekening

Wie mij kent, weet dat ik graag planten teken. Het was dan ook een groot plezier om bij iemand thuis een grote Monstera Deliciosa  op de muur te tekenen. Natuurlijk ook best spannend. Thuis uitproberen wat werkt en wat niet, welk materiaal en hoe groot. En dan ter plekke in één keer op de muur. Het is mooi geworden en het was geweldig om te doen.

Kijk hieronder naar het ‘making of’ filmpje (20 seconden).

Wil je  ook een muurtekening in je huis of werkruimte? Wil je weten wat er mogelijk is en wat de kosten zijn? Neem contact op per mail of bel me 06-14208234

Geplaatst op

Mediastilte, week 4 van de Artist’s Way

Niet lezen. Een hele week. Dat is de opdracht in week vier van de Artist’s Way. Veel mensen huiveren bij die gedachte. Geen boeken, geen internet, geen sociale media, geen kranten (en nee, ook geen tv of Youtube). ‘Dat meen je niet, maar hoe moet dat dan met mijn werk?’, dat is de klassieke vraag die altijd gesteld wordt. Alsof we daarbuiten onszelf niet voortdurend volstoppen met letters en beelden. Dus jawel: je mag natuurlijk één of twee keer per dag je mail lezen (in plaats van de twintig keer per dag) en je mag ook lezen wat echt nodig is voor je werk. Maar daarbuiten is er totale onthouding. En dat betekent voor veel mensen behoorlijk afkicken.

Soms smokkel ik een beetje. Dan lees ik een kwartier elke avond om in slaap te komen. Maar deze keer wil ik weer eens volledig cold turkey meedoen met de Artsit’s Way groep. Ik sus mezelf met de gedachte wat ik allemaal wel mag. Ik mag wel schrijven, ik mag tekenen, wandelen, knopen aannaaien, dansen en koekjes bakken

Maar waarom doe ik mezelf dit aan? Het antwoord is simpel. Om mezelf wakker te schudden. Om de halfslaap te doorbreken die ontstaat door routine. Als je de input tijdelijk minimaliseert, hoor je beter wat er binnen in je leeft. En je wordt beloond met een enorme output. Dat zegt Julia Cameron, en dat weet ik uit eigen ervaring.

Misschien val ik elke avond om half negen in slaap zonder afleiding, maar dan is dat blijkbaar wat er nodig is. Maar meestal ga ik dingen maken. Brieven schrijven of bloemen tekenen. Als er geen afleiding is, ontstaat er veelt tijd. Het is iedere keer anders, maar het is altijd verfrissend en verhelderend. Dus zeer zeker de moeite en het ongemak waard.

Wil je het ook een keer proberen? Hieronder een paar tips om het jezelf makkelijker te maken.

  • Maak een lijst van bezigheden voor lastige momenten. Dus: wat mag je wel doen? (schrijven, breien, tekenen, opruimen, koken, bakken, wandelen, fietsen, dansen, puzzelen…)
  • Breng eventuele huisgenoten op de hoogte. misschien willen ze wel meedoen, of in ieder geval rekening met je houden.
  • Haal de apps die je in verleiding brengen van je telefoon af. Je kunt ze na die week gewoon weer terugzetten als je wil.
  • Maak duidelijke afspraken met jezelf. Als je uitzonderingen wil maken, zoals een kwartier lezen voor het slapen gaan, schrijf die dan op.
  • Als je een keer de ‘fout’ ingaat is dat geen ramp. Je hoeft niet het hele project te staken, je kunt gewoon de volgende dag met frisse moed verder gaan.
  • Voorkom dat je de hele week vol plant met afspraken. Dat lijkt misschien een makkelijke oplossing, maar dan is de kans groot dat het weinig oplevert.
  • Doe het samen met anderen. Het besef dat er meer mensen hetzelfde lot ondergaan is altijd ondersteunend.
  • Lees voor je stopt met lezen nog even ter ondersteuning wat Julia Cameron er zelf over zegt: “When we are constantly interrupted, we lose our train of thought. When my students experiment with turning their devices off, they find that they are often flooded with ideas, even inspiration.” 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Lui zijn is reuze fijn

Zes of zeven jaar was ik. En Pippi was mijn grote held. Pippi durfde alles. Zelf leek ik meer op het verlegen buurmeisje, Anika, die met grote ogen vol afschuw riep: “maar Pippi, dat mag toch niet!”. Het heeft lang geduurd voordat ik de regels durfde te breken.

Van buiten was ik al vroeg een rebel en lapte alle conventies aan mijn laars. Maar van binnen had ik een strenge dictator die me met ijzeren hand probeerde te regeren en die me voortdurend in de gaten hield.

Lui zijn was lang één van de doodzonden in mijn innerlijke wereld. Mijn vrienden lachen me uit als ik zeg dat ik lui ben, maar ik weet wel beter. Als ik er niet bovenop zit, dan doe ik niets. Stel alles uit. Staar uit het raam, kan urenlang lezen, kletsen met vriendinnen, beetje rommelen. Dat moet met harde hand in toom worden gehouden.

Ondertussen hoor ik mezelf steeds vaker een loflied zingen op de luiheid. Adviseer ik mensen om minder hard te werken. Om pauzes te nemen. Leg ik vol vuur uit dat juist die momenten van ledigheid het meest vruchtbaar zijn voor het creatieve proces. En ik ben niet de enige, dit stuk in het NRC: Een goed idee nodig: Relax! gaat daar bijvoorbeeld ook over.

Lanterfanten loont.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben niet tegen hard werken. Maar nieuwe ideeën ontstaan niet als ik alles vol plan. Er is ruimte nodig voor het onverwachte, het niet geplande, het niet productieve. Te veel ‘moeten’ ontdoet alles van zijn glans.

Het blijft  zoeken naar de juiste dosering, de juiste timing. Maar Lui zijn betekent bijna nooit ‘niets doen’. Vrienden opzoeken, plantjes water geven, wandelen of tekenen; eigenlijk doe ik de leukste dingen als ik ‘lanterfanter’.

Spijbelen is goed voor de ziel, denk ik wel eens. En mijn lievelingslied van Pippi ging over luiheid. En toen ik het opzocht, hoorde ik tot mijn verbazing dat het werd gezongen door Anika, het  bange buurmeisje.

Lui zijn is reuze fijn,
zeg wie vraagt er nog om werk?
De zon schijnt op de vlindertjes,
er staan bloempjes in het perk

Lui zijn is reuze fijn
lieve moeder laat me gaan,
als ik terugkom zal ik vlijtig zijn,
daar kun je van op aan

Lala, lalalala,
en moeder bakt een tulband
die smaakt de luiaard goed
net als een vlijtig iemand

Lui zijn  is reuze fijn
of je geld bezit of niet
wie dat niet gelooft moet naar school toe gaan
maar ik zing het hoogste lied

Lui zijn is reuze fijn
veel fijner dan de vlijt
de lucht is blauw en het bos is groen
en goud is de vrolijkheid

Geplaatst op

Lampje, of hoe een idee vorm krijgt

Wie denkt aan creativiteit ziet vaak zo’n lampje voor zich. Inzicht, het nieuwe idee dat plotseling ontstaat. In de kroeg, tijdens het afwassen, autorijden of als je tien dingen tegelijk aan het doen bent. Glashelder staat het ineens voor je geestesoog. Maar dan komt het realiseren, het vormgeven van je idee. Dat is een heel ander proces, waar vaak concentratie en afzondering voor nodig zijn. En een lange adem.

creativiteitDat is waarom veel mensen onderweg het bijltje erbij neer gooien of zelfs nooit beginnen met het uitvoeren van hun dromen. De kloof tussen het beeld en de realiteit van dit moment kan enorm voelen. Soms duurt het jaren voordat je in staat bent te in de buurt te komen van je originele idee. Toch is dat oorspronkelijke beeld kostbaar want het is je motor, je wegwijzer. Het kan je helpen door te gaan op die dagen dat het lijkt alsof het nooit zal lukken.

Sommige plannen sneuvelen onderweg, maar anderen blijven terugkomen tot je ze realiseert. Zo las ik zes jaar geleden over de plannen van Erik Wong om een werkplek te creëren in het hoge Noorden, Wongema Meteen zag ik voor me hoe ik daar zou werken met een groep mensen. Maar ik had geen idee hoe ik dat voor elkaar moest krijgen. In die tijd had ik nauwelijks genoeg mensen voor mijn groepen in Amsterdam. Het kostte uiteindelijk drie jaar en veel omzwervingen  om  mijn droom te verwezenlijken, pas in 2013 gaf ik mijn eerste Wongema Weekend.

Mensen klagen vaak over te veel ideeën. ‘Waar moet ik beginnen?’ Vaak is dit een teken van faalangst. De beste manier om faalangst te tackelen is oefenen in falen. En daarvoor hoef je alleen maar te beginnen. Ga iets maken. Want iedereen die begint met iets nieuws zal tegen grenzen aanlopen. Mislukken. Lelijke tekeningen maken, onleesbare bladzijdes schrijven. Vieze taarten bakken.

Zoals het mes zich aan de steen scherpt, zo dwingt de materie je tot keuzes. Pas als je je idee vormgeeft in de wereld, wordt duidelijk of het werkt. Of niet. Of je taart smaakt, blijkt pas als we hem proeven. Zoals Julia Cameron zegt: “the learning curve always involves excitement, discouragement, dismay, misery and eventually, mastery.”

Dus: als je een boek wil schrijven, wacht niet tot de ideale omstandigheden of het prefecte idee, maar begin met schrijven. Als je je creativiteit wil ontwikkelen: maak dingen. En dan bedoel ik ‘maken’ in de brede zin van het woord. Het bakken van een taart kan helpen bij het verbeteren van je marketingstrategie.

Hard werken. Maar zeker ook spelen. Want als je iets maakt, dan begin je aan een avontuur. Het wordt nooit precies wat je had bedacht. En onderweg zal je gegarandeerd verdwalen. Juist dan kom je de mooiste dingen tegen.

P.S. dit stukje ontstond naar aanleiding van vragen van Astrid Poot die een artikel schrijft over creativiteit en kennis. Zelf is Astrid één van de meest creatieve mensen die ik ken en o.a. de bedenker en maker van de klooikoffers voor basisscholen.

Lees meer hierover op http://lekkersamenklooien.nl/
(En ook Astrid Poot deed ooit de Artist’s Way training)

Geplaatst op

Samen iets maken

Soms gaat de wekker en besluit ik me gewoon om te draaien. Dan geloof ik dat we beter een dag kunnen bijtanken, even niets. Maar in de loop van zo’n dag gaat een elfjarige zoon zich natuurlijk toch vervelen. En dan, als we geluk hebben, komen we op het idee om samen iets te maken. Daar worden we allebei blij van.

Geplaatst op

Theorie U in de praktijk-4

U.Lab

Het U.Lab is een wereldwijd leiderschapsprogramma, ontwikkeld door Otto Scharmer (theorie U) en zijn team (MIT, Presensing Instituut). Van 15 september tot en met  3 november 2015 doe ik mee met het U.Lab Rotterdam onder leiding van Marc en Yvonne van Ruimte voor Helden.

Week 3: Theorie U: aan de rafelranden van het systeem

Deze week delen een aantal mensen uit onze groep hun ervaringen aan de rand van het systeem. Aan de rand, waar we normaal gesproken niet zo vaak komen, daar gebeurt het.

Daar ontstaan nieuwe ideeën en innovatie, daar is vaak als eerste voelbaar wat er geboren wil worden in een systeem. Aan de rand ontstaan ook rafels. Daar is het patroon niet meer helemaal zoals we het hadden gepland. Daar zijn onvolkomenheden zichtbaar, het is daar onvoorspelbaar. Dat is misschien een reden waarom we daar niet altijd naar willen kijken. Het kan ons verwarren of pijn doen aan onze ogen. We willen het ordenen, rechtbreien, mooier maken.

Foto circus archaos-Fré dekkersWat me raakt deze middag, is hoe krachtig het is als iemand vertelt over een ervaring aan de rand van het systeem, vanuit respect en verwondering. Het is voelbaar dat hij er echt aanwezig was met open hart en open mind, zonder iets te willen veranderen of verbeteren. En juist daardoor verandert deze ervaring iets wezenlijks in zijn verhouding tot de wereld.

Learning journey

Een ander punt dat ter sprake komt, is dat die gebieden aan de rand soms ook veranderen als we ze opzoeken en ons ermee verbinden. De rand verplaatst zich en wordt deel van het systeem. Zoals dat bijvoorbeeld gebeurt wanneer een klein innovatief merk wordt overgenomen door een groter bedrijf. Of wanneer een bewonersinitiatief structureel wordt door subsidie. Misschien is dat jammer, maar ik troost mezelf met het besef dat er altijd weer nieuwe rafelranden ontstaan. En dat ik me daar altijd weer naartoe kan bewegen. Om mezelf wakker te schudden misschien, of om ervan te leren. Een ‘learning journey’ noemt Scharmer dat.

Eén van de opdrachten deze week is om zelf een ‘learning journey’ te ondernemen. Uit je vertrouwde bubbel stappen en je bewegen naar de rand van de voor jou bekende wereld, naar de rand van je systeem. Door daar aanwezig zijn in het onbekende gebied, met een open hart en een open mind, krijg je toegang tot een schat aan ervaring, die je misschien wel blijvend zal veranderen.

 

 

Geplaatst op

Theorie U in de praktijk-3

U.Lab

Het U.Lab is een wereldwijd leiderschapsprogramma, ontwikkeld door Otto Scharmer (theorie U) en zijn team (MIT, Presensing Instituut). Van 15 september tot en met  3 november 2015 doe ik mee met het U.Lab Rotterdam onder leiding van Marc en Yvonne van Ruimte voor Helden.

Week 2: Theorie U: Vertrouwen

Schapen-Foto Fré DekkersAlweer de derde bijeenkomst van het U-lab. Tussendoor worden we aangemoedigd en gevoed door middel van filmpjes, teksten of opdrachten. Soms duizelt het me. Maar het is ook fijn dat de stof op verschillende manieren tot ons komt. Je kunt het helemaal op jouw eigen manier verwerken. Je kunt zelfs de filmpjes versneld afspelen, heerlijk voor iemand met mijn ongeduld.

Wat ik ervan begrijp: er is een nieuwe aanpak nodig om de problemen in de wereld aan te pakken. In plaats van enkel symptomen te bestrijden, moeten we kijken naar de onderliggende structuur. Daar wordt zichtbaar dat we een geheel nieuwe houding moeten ontwikkelen.

Van ego naar eco systeem

Nieuwe oplossingen ontstaan niet door te leren van de ervaringen uit het verleden maar door af te stemmen op de toekomst die wil ontstaan. En wij mensen hebben in onszelf een bron van innerlijk weten die we kunnen aanboren. Als we die inzetten ontstaat een nieuwe beweging: van ego naar eco systeem. Handelen en denken vanuit dat wat goed is voor het grotere geheel.

Maar het geheel pas veranderen als we beginnen bij onszelf. En daarom komen we dus bij elkaar: om te oefenen in luisteren (lukt het om onze oordelen op te schorten?), om onze empathie te ontwikkelen (kunnen we echt door de ogen van anderen te kijken?) en om te delen wat vanuit ons
bewustzijn wil ontstaan (welke vonk is er in ons?). Wederom een vruchtbare en leerzame bijeenkomst.

Luisteren met open hart

We eindigen de middag opnieuw met een ‘case clinic’. Iemand brengt een dilemma in en de anderen luisteren met open hart en delen de beelden die opkomen. We proberen om zo min mogelijk advies te geven. Dat blijkt niet gemakkelijk. Ik merk aan mezelf dat ik het liefst meteen naar een oplossing wil toewerken. Terwijl de vraagsteller juist benadrukt hoe prettig het is dat er wordt geluisterd.

Uitdaging voor mij is luisteren naar een ‘probleem’ zonder meteen naar een antwoord te zoeken, zonder te willen sturen in de richting die in mijn ogen de juiste is. De vraagsteller wordt uitgenodigd om anders naar het dilemma te kijken. Dan kan een nieuwe beweging ontstaan. Daar op durven vertrouwen, daar gaat het om.

Geplaatst op

Theorie U in de praktijk-2

U.Lab

Het U.Lab is een wereldwijd leiderschapsprogramma, ontwikkeld door Otto Scharmer (theorie U) en zijn team (MIT, Presensing Instituut). Van 15 september tot en met  3 november 2015 doe ik mee met het U.Lab Rotterdam onder leiding van Marc en Yvonne van Ruimte voor Helden.

Theorie U week 1: open mind, open hart

fietstocht

De 2e bijeenkomst van het U-Lab heet week 1. Nu gaat het echt beginnen. Tussendoor is er een live uitzending geweest van Otto Scharmer, het grote brein achter Theorie U. Er was een stukje over de vlucht naar de maan.

De astronauten vertellen dat ze zo zeer op hun doel, de maan, waren gericht, dat ze verrast werden door de gevoelens die hen overvielen toen ze terug keken naar de aarde. Het zien van onze planeet die daar zo in het heelal zweefde, tussen alle sterren en planeten gaf een diepe ontroering en bleek hun blik voor altijd te veranderen.

Sterrenstof

“We zijn echt gemaakt van sterrenstof,” zoals één van hen het verwoordde.
We worden uitgenodigd tot zelfonderzoek. Opdracht is om in een kleine groep oordelen te verzamelen. Geen enkel probleem: “politici zijn niet te vertrouwen”, “Doen is beter dan denken”, “kinderen zijn verwend”. In no time hebben we vier flappen volgeschreven. De volgende vraag is welke waarden zich verbergen in deze oordelen. Eerlijkheid en daadkracht in dit geval. Door net een stap terug te doen en naar onszelf te kijken, zien we de waarden achter onze oordelen. En dat maakt ons bewust van de bron van waaruit we handelen die vaak uit zicht blijft als we vooruit kijken.

Case clinic: luisteren met open hart

Na de pauze start de case clinic. Eén persoon brengt een thema in, iets dat hem of haar echt aan het hart gaat. De anderen luisteren met open hart en proberen hun oordelen en adviezen op te schorten. Luisteren op niveau 3 en 4 noemen ze dat: proberen te horen en voelen wat er geboren wil worden. De case waarover wij ons buigen gaat over een carrière stap die veelbelovend leek, maar uiteindelijk helemaal niet bleek te passen. Omdat het om een rasechte doorzetter gaat, is hij doorgegaan tot hij echt niet meer kon. Dat erkennen voelde als falen en nu is er onzekerheid en twijfel aan de eigen kracht. De beelden die bij ons opkomen geven een geheel ander gevoel. Wat als falen is ervaren, is in onze beelden juist slagen, een nieuw begin, verdieping en leerzaam.

Wat bij mij blijft hangen is zijn reactie aan het einde: dat hij opnieuw heeft ervaren dat je kwetsbaar opstellen, zoals nu door deze vraag in te brengen, je altijd weer sterker maakt. Het is misschien een open deur, maar wel één waar ik zelf ook steeds weer aan herinnerd moet worden.

 

Geplaatst op

Theorie U in de Praktijk-1

U.Lab

Het U.Lab is een wereldwijd leiderschapsprogramma, ontwikkeld door Otto Scharmer (theorie U) en zijn team (MIT, Presensing Instituut). Van 15 september tot en met  3 november 2015 doe ik mee met het U.Lab Rotterdam onder leiding van Marc en Yvonne van Ruimte voor Helden.

week  0: Theorie U: Leren vanuit de toekomst

Daar zitten we dan. Met een twintigtal mensen in een lichte kleurrijke ruimte in Rotterdam Hillegersberg. Mensen van binnen en buiten de gemeente Rotterdam. De komende zeven weken worden we door

Yvonne en Marc van Ruimte voor Helden meegenomen op een reis die het U.lab wordt genoemd. Maar wat is dat nou eigenlijk? Dat U.Lab?

In de folder stond dat “…om nieuwe maatschappelijke uitdagingen aan te kunnen, we op een essentieel andere manier moeten leren kijken en werken. Niet meer alleen leren vanuit het verleden, maar leren vanuit de toekomst.” Dat klinkt mooi. Maar hoe doe je dat? Yvonne en Marc vertellen over het proces. We doen een meditatie. Maar hoe werkt dat dan in de praktijk? Hoe ziet dat er concreet uit? Waar zijn we in terecht gekomen? Gaat dit wel werken? Ongemak en twijfel zijn voelbaar in de ruimte.

Wat brengt je hier? Is de volgende vraag. De antwoorden zijn zeer uiteenlopend. Ik zoek naar woorden. Voor mij is het de uitdaging om dit gedachtengoed te delen met mensen. Ik ken de theorie en probeer hem toe te passen in mijn leven en mijn werk. Maar hoe vertel je er over zonder vaag te klinken? En hoe kan ik het meer integreren, zodat ik het echt ga leven en het praten er over misschien op de tweede plaats komt?

Theorie U: keerpunt in je leven

Wat mij raakt is de zin die Mark aanhaalt uit de Theorie U: “we creëren met zijn allen wereldwijd resultaten (milieu vervuiling, armoede, oorlog, ellenlange vergaderingen) die individueel niemand wil.” Als we dat willen veranderen moeten we iets wezenlijk anders gaan doen.

Na een korte pauze gaan we uiteen in kleinere groepen. Er is één vraag: noem een gebeurtenis die jou heeft gemaakt tot wie je nu bent. Ieder krijgt 10 minuten om te vertellen. En gebeurt iets wonderlijks. Mensen vertellen over de keerpunten in hun leven. Verhalen over topsport, reizen, familie, studies. We kennen elkaar niet, maar delen persoonlijke dingen waar je zelden over spreekt. Wonderlijk hoe in zo’n korte tijd zo veel verbondenheid kan ontstaan. Als we daarna weer in de grote cirkel bij elkaar zitten, is de sfeer voelbaar anders. Het avontuur is begonnen.

 

 

Geplaatst op

Ruimte maken

De laatste dagen ben ik gegrepen door een opruimvirus. Als een bezetene ben ik kasten aan het leeghalen, stapels papier aan het doorwerken. Niets is veilig! Het lijkt op het proces dat ik altijd weer zie bij mensen in de eerste weken van de Artist’s Way training.

Artist's Way collageVoordat ik mijn collages van de afgelopen jaren weggooi, maak ik er een foto van. Over een paar weken maak weer een nieuwe, samen met de nieuwe deelnemers van de Artist’s Way training. En waar het vooral om gaat bij deze oefening is het plezier van het maken. Dus daar gaan ze: op naar de papierbak. Soms moet je afscheid nemen voordat er ruimte komt voor iets nieuws.