Geplaatst op

Interview (6): Astrid Poot, professioneel maker

Voor deel zes bezoek ik Astrid Poot, creatief directeur van Familie van Fonk en oprichter/voorzitter van Stichting Lekkersamenklooien. Zij volgde de Artist’s Way in 2011 en de vervolgtraining Walking in this World in 2012.

Kippenvel

Wat mij al heel lang bezig houdt, is hoe  creativiteit werkt en hoe ik mensen tot creatief werk aanzet. Eigenlijk gaat alles wat ik doe daar over. Dus ik dacht dat ik misschien van de Artist’s Way wat interessante trucjes kon leren om toe te passen

in mijn eigen werk. Zo kwam ik naar de introductiemiddag over de Artist’s Way. We gingen een brief aan onszelf schrijven als 80 jarige. Ik vond het waanzinnig dat je met zo’n eenvoudige opdracht totaal anders naar jezelf kunt kijken. Ik krijg er nu nog kippenvel van.

Liefdevol uitgelachen

Tijdens de Artist’s Way training worstelde met het idee: ‘ik ben zo druk, ik doe zo veel, dat is niet goed, ik moet rustiger worden.’ Dus ging ik heel hard proberen rustiger te worden, wat natuurlijk niet lukte. Toen ik dat vertelde, werd ik door jullie liefdevol uitgelachen, maar wel keihard.  Dat was bevrijdend. Want rustig worden, dat past gewoon niet bij mij. Op dat moment besloot ik om gewoon nog meer te gaan doen, nog sneller en harder. Ik fietste fluitend naar huis.

Je mag ideeën ook verprutsen

Mensen beschouwen een goed idee als uniek en waardevol en dat je daar heel zorgvuldig mee om moet gaan. Er was een hoofdstuk in de Artist’s Way over overvloed en daar hebben we samen uitgebreid over gesproken. Toen drong tot me door dat je helemaal niet zuinig hoeft te zijn met ideeën. Je mag ze verspillen, verprutsen en negeren, want er is een eindeloze stroom.

Nu kan ik lichter en luchtiger omgaan met mijn ideeën. Ik ben nog productiever dan vroeger, wel drie keer zo productief! Ik dacht dat ik vrij was, dat was ik ook wel, maar door de Artist’s Way ben ik nog veel vrijer geworden.

Regels zijn er om te negeren

Ik heb in die tijd ook besloten dat ik geen toneel meer hoef te spelen en dat ik gewoon kan zeggen wat ik denk. Mijn samenwerking met mensen is daardoor nog persoonlijker geworden. We hebben onlangs een mooie app ontwikkeld, Hoi Dokter, om kinderen voor te bereiden op een ziekenhuisbezoek. Een collega studeerde af op dit project, vanuit haar school kwam kritiek, ze vonden het te emotioneel betrokken. Maar zo werken wij juist. Een jaar later wonnen we met deze app een belangrijke internationale prijs, de Webby award. Dat liet mij weer zien dat het verloren energie is als je je te veel aan de regels houdt. Ik vaar liever mijn eigen koers.

Astrid Poot is creatief directeur van Familie van Fonk, bedenker van de klooikoffers en maker in hart en nieren. Veel van haar ideeën zijn zichtbaar op de website https://lekkersamenklooien.nl. 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Interview (5): Frank van Gijtenbeek, televisieredacteur en schrijver

Voor deel vijf in mijn serie interviews, bezoek ik Frank van Gijtenbeek, de vent die schrijven kent. ‘Geef me een pen en notitieblokje en deze man is gelukkig’, zegt hij over zichzelf. Hij deed de Artist’s Way en de vervolgtraining Walking in this World en schrijft nog bijna dagelijks zijn ochtendpagina’s.

Brief van mijn veertienjarige

Als jongen van 14 zat ik vol ideeën en energie, ik maakte altijd krantjes voor vrienden en familie en radioprogramma’s die ik opnam op cassettebandjes met allerlei zelfverzonnen rubrieken. Toen we tijdens de Artist’s Way een brief schreven vanuit ons jongere zelf, nam ineens die veertienjarige het woord. Hij bracht me weer in contact met mijn speelsheid en levendigheid. Ook dook hij daarna regelmatig op in mijn ochtendpagina’s. Hij gaf me inspiratie en spoorde me aan om nieuwe dingen te proberen, om risico’s te nemen.

Goud

Ochtendpagina’s zijn goud voor mij. Ik weet nog dat ik ervoor het eerst mee begon, daar kreeg ik zo veel energie van. En nu nog: het geeft me ruimte, inzichten, ik kan gewoon lekker dingen van me afschrijven. Het heeft zo veel functies. Ik sta er echt vroeg voor op, want als ik het niet doe, dan mis ik het, dan ben ik onrustiger in mijn hoofd.

De mediastilte

De eerste keer, toen jij zei: ‘we gaan een week niet lezen, geen tv kijken en geen internet’, toen dacht ik: ‘mijn hemel, wie gaat daar effe bepalen wat ik moet doen? Bekijk het, de groeten.’  Maar ik ben het toch gaan doen. Toen merkte ik hoe vaak je afleiding zoekt. Door dingen uit te schakelen, voel je waar het echt om draait en waar je behoefte aan hebt. Toen werd duidelijk hoe belangrijk het voor mij is om weer dingen te maken, om te scheppen, echt een soort schreeuw was het. Dat heb ik onthouden en nu maak ik daar meer ruimte voor.

The Write Way

Tijdens de vervolg training kwam ik in contact met Connie Franssen van the write way. Zij creëert ook een Artist’s Way-sfeer. Laagdrempelig. Vrijheid om dingen te maken. Het gaat niet om de techniek of dat iets aan bepaalde eisen moet voldoen. Nee, ze geeft  een opdracht en je laat het gebeuren. Dat ‘laten gebeuren’ is belangrijk. Het hoeft niet gelijk een meesterwerk te worden. Soms heb je anderen nodig om je een nieuwe weg te wijzen. Zo kreeg ik via iemand uit de Artist’s Way groep de tip om les te nemen bij de Theaterkamer en nu schrijf ik mijn eigen cabaretteksten. Het gaat er om kleine stapjes te zetten. Bij elke stap kom je weer op een andere plek en ga je van daaruit weer verder.

Droombaan

Ik werk als redacteur voor kinderprogramma’s op televisie, de baan waar ik als jongen van droomde, maar toch miste ik iets. Ik heb even gedacht dat ik het roer helemaal om moest gooien, maar dat bleek helemaal niet nodig. Sinds ik de Artist’s Way heb gedaan, maak ik naast mijn baan meer tijd voor mijn eigen creativiteit en daardoor heb ik ook weer meer voldoening in mijn werk.

Tijd- Frank van Gijtenbeek

Meer gedichten van Frank van Gijtenbeek kun je lezen op www.deventdieschrijvenkent.nl of op facebook.com/deventdieschrijvenkent.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Interviews (4): Lian Aelmans, grafisch ontwerper

Voor deel vier bezoek ik de Werkwinkel +meer  van ontwerper Lian Aelmans: een kleine  lichte ruimte met mooi ontworpen producten in de Czaar Peterstraat in Amsterdam. Lian startte de winkel tijdens de Artist’s Way training in 2014 en ik was benieuwd: hoe gaat het nu ermee?

De werkwinkel +meer

De werkwinkel is echt mijn plek, het is een galerie en winkel in één, ik verkoop producten van ontwerpers die ik bewonder. Veel van deze producten zijn handgemaakt, de liefde van de maker is voelbaar. In mijn studio beneden de winkel werk ik zelf als ontwerper. Als er een klant binnenloopt maak ik altijd tijd, ook als ik een extreme deadline heb. Dat is soms lastig, maar ik vind die noodgedwongen pauzes ook fijn. Als freelancer ben je veel alleen en zit je soms lang in je eigen bubbel. Na een leuk gesprek gaan mensen geïnspireerd naar buiten, dat maakt mij blij. Het ontstaan van ontmoetingen en connecties, dat hoort ook bij de werkwinkel +meer.

Leren ‘nee’ zeggen

Tijdens de Artist’s Way training liet ik me nog sterk leiden door die constante stroom van mails met vragen en verzoekjes. Klanten wisten toen: Lian zegt altijd ‘ja’. Daar wilde ik vanaf. Ik ben weg gegaan uit Rotterdam, waar ik voor een groot bureau werkte, omdat het werk niet heel creatief was. Als ik als freelancer hetzelfde soort werk ga doen, dan klopt dat niet. Dus heb ik moeten leren om ‘nee’ te zeggen. De ochtendpagina’s hielpen me daarbij, dat deed ik elke dag, ook als ik daarvoor om zes moest opstaan. Het blijft natuurlijk een uitdaging. Ik wil alleen nog dingen wil doen die passen bij mijn niveau, die bijdragen aan mijn ontwikkeling als ontwerper. Dat vind ik spannend om te zeggen, mijn innerlijke criticus vindt dat arrogant, maar ik wil werk doen waar ik energie van krijg.

De heilige graal

Als ontwerper met opdrachten zijn je kaders vaak heel duidelijk, dat vind ik prettig werken. Voor mijn eindexamen aan de kunstacademie heb ik daarentegen een vrij autonoom werk gemaakt. Dat ging over de zoektocht naar de heilige graal, geïnspireerd door een boekje van Chretien de Troyes, uit de twaalfde eeuw. Het gaat over een knecht die ridder wil worden. Dat verhaal gaat over iedereen. We willen allemaal een ridder zijn op onze eigen manier. Dat is een reis, met leren van ervaring, twijfel en doorzetten. Als je uiteindelijk denkt de graal gevonden te hebben, begin je vaak weer helemaal opnieuw.

Durven dwalen

Ik heb ook een tijdje in Barcelona gewoond. Ik had mijn baan opgezegd en besloot freelance verder te gaan. Ik had geen duidelijk omlijnd plan maar ben toch gegaan. Net als met de werkwinkel, als ik eenmaal weet wat ik wil, doe ik het ook. Door te schrijven over wie ik ben, en hoe ik denk over mijn vak werd mij duidelijk hoe belangrijk het is om af en toe te dwalen, zonder te weten waar je eindstation is. Zo is de naam van mijn bedrijf als vormgever ontstaan: dare to wander. Het gaat er om dat je die ruimte neemt. Tijd maakt om te dingen te ontdekken en te experimenteren. Naar buiten te gaan en een blad op te pakken. Af en toe moet je van je pad af  om verder te kunnen.

Volgende stap

Laatst lag er een zeefdrukje van mijzelf in de winkel, onder de toonbank. Iemand zag hem en wilde hem kopen. Ik wist toen niet wat ik ervoor moest vragen. Het was tenslotte maar een experiment. Nu de winkel een goede basis heeft en geleidelijk groeit, is het tijd voor een volgende stap.

Aquarel, Lian Aelmans

Komend jaar wil ik tijd voor maken voor mijn eigen werk. Dan moet ik wellicht nog vaker ‘nee; zeggen. Ik denk dat ik maar weer eens ochtendpagina’s ga schrijven.

De werkwinkel +meer is te vinden in de opkomende Czaar Peterstraat in Amsterdam en is open van dinsdag tot en met vrijdag van 10-18 en zaterdag van 11-18. Voor werk van Lian kun je kijken op Dare to wander.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Interview (3): Ingrid Hogewoning, gordijnspecialist

Voor deel drie in mijn serie interviews, reis ik naar Rijnsburg en bezoek Ingrid Hogewoning, eigenaar van de online gordijnwinkel ‘Boer en Bontig’ en moeder van drie kinderen (10, 8, 5 jaar). Ingrid deed de Artist’s Way training in 2010 en een jaar later de vervolgtraining Walking in this World. Zij is mij altijd bijgebleven als extreem vindingrijk als het gaat om tijd maken in uitdagende omstandigheden.

Ideaalbeeld

Voor mij was het een feest om iedere week naar Amsterdam te komen vanuit ons dorp. Dan ging ik lekker alleen ergens eten en daarna samen aan tafel, nieuwe mensen, inspiratie opdoen. Ik had in die tijd een ideaalbeeld van die Amsterdamse meiden op hun bakfiets, in hun King Louis jurkjes, daar keek ik tegenop. En toen zaten zij ineens bij mij op cursus en ze hadden dezelfde worsteling als ik. Er was ook een vrouw die twintig jaar ouder was dan ik en nog steeds nieuwe keuzes durfde te maken. Dat was zo’n verademing om te zien.

Maken voor je plezier

Ik had wel persoonlijke ontwikkelings-trainingen gevolgd. Heel boeiend, maar door de Artist’s Way kreeg ik weer plezier in het maken, dat was zo lekker. Vaak zag ik dingen en dan dacht ik: ‘dat zou ik ook kunnen maken’, maar ik deed het nooit. Pas tijdens de training ben ik weer achter de naaimachine gaan zitten en heb ik een werkplek op zolder gemaakt. Als de kinderen sliepen ‘s avonds  was ik moe en wilde ik eigenlijk voor de tv gaan hangen, maar dan ging ik eerst een half uur naar boven om te voelen of het me energie zou geven of dat ik echt te moe was. Meestal was het dan het eerste. Nu de kinderen groter zijn, zet ik ze zelf aan het werk naast me. Of ik neem de kleine momenten tussendoor. Als de één in bad zit en de ander is nog even aan het lezen, kan ik ondertussen een kussen maken.

Soms moet je eerst je handen leegmaken…

Tijdens de training besefte ik steeds duidelijker dat ik niet meer op mijn plek zat. Ik wist al langer dat ik ander werk wilde, maar ik wist niet wat. Dan dacht ik: ‘na deze reis naar Nieuw Zeeland weet ik het’, of ‘na mijn zwangerschapsverlof is het duidelijk’. Maar ik zat zo vast. Ik had een leuke baan als projectadviseur voor een bedrijf dat interieurontwerp deed. Wij richtten  bedrijven en hotels in en ik hield me bezig met de textiel. Ik verdiende goed, had een auto van de zaak en een laptop en ik mocht altijd een half uur later beginnen als dat uitkwam. Maar het was wel vaak jakkeren en dat wilde ik niet meer. Bij mijn derde zwangerschap besefte ik, ik moet eerst mijn handen leegmaken voordat ik er achter kom wat ik aan wil pakken. Toen heb ik mijn ontslag ingediend. Dat was nogal een schok. Ineens moet je het helemaal zelf doen.

Morningpages: dagelijks schrijven geeft ruimte

Dagelijks schrijven helpt me om te voelen wat belangrijk is. Het bestaat vaak uit lijstjes. Ik wil heel veel. Schrijven geeft overzicht. Als ik een paar dagen niet heb geschreven, begint het me dwars te zitten. Soms ben ik geneigd om gelijk aan de slag te gaan. Dan denk ik: ‘ik heb geen tijd’. Maar ik weet inmiddels dat het schrijven juist ervoor zorgt dat ik meer ruimte krijg. Hoe groter de weerstand, hoe noodzakelijker het is dat ik ga zitten. Dan ga ik even naar binnen. Niet reageren op wat de wereld roept dat je allemaal moet, maar stilstaan bij hoe ik in het leven wil staan als mens.

Het verlangen was groter dan de angst

boerenbontigVoordat ik de Artist’s Way had gedaan, deed ik dingen soms niet omdat ze spannend waren. Nu vind ik ze nog steeds spannend, maar ik laat me daar niet meer door weerhouden. Ik had zelf voor de kinderkamers leuke ruitgordijnen laten maken en een vriendin wilde die ook en via haar weer andere mensen. Zo ontstond het idee voor mijn bedrijf. In het begin deed ik nog freelance klussen voor mijn oude werkgever en daarnaast werkte ik aan mijn webshop. Dat was een hele bevalling. Ik vond heel veel dingen in het begin doodeng. Maar het verlangen was blijkbaar groter dan de angst, dus ging ik door. Het duurde maanden voor de website klaar was en op het laatst kon ik niet meer geloven dat het ooit af zou komen. Toen hij online stond, kwamen er meteen aanvragen binnen. Ik wist niet wat me overkwam. Nu verdien ik er mijn inkomen mee en ben ik aan het uitbreiden. Het begon met wat boerenbont stofjes, wat ruiten en zo steeds meer. Ik werk nu aan een nieuwe website: ‘Fijn Gordijn’. Deze is voor een breder publiek en wordt vanaf het begin professioneler, maar ‘Boer en Bontig’ blijft, daar is het allemaal mee begonnen.

ingrid-hogewoning-800

Wil je gordijnen bestellen bij Ingrid? Kijk op www.boerenbontig.nl. Als je de stof in het echt wil voelen, stuurt Ingrid met liefde een staaltje naar je toe. Vanaf half januari 2017 ook via www.fijngordijn.nl met een breder assortiment.

Ingrid HogewwqoningBewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Mediastilte, week 4 van de Artist’s Way

Niet lezen. Een hele week. Dat is de opdracht in week vier van de Artist’s Way. Veel mensen huiveren bij die gedachte. Geen boeken, geen internet, geen sociale media, geen kranten (en nee, ook geen tv of Youtube). ‘Dat meen je niet, maar hoe moet dat dan met mijn werk?’, dat is de klassieke vraag die altijd gesteld wordt. Alsof we daarbuiten onszelf niet voortdurend volstoppen met letters en beelden. Dus jawel: je mag natuurlijk één of twee keer per dag je mail lezen (in plaats van de twintig keer per dag) en je mag ook lezen wat echt nodig is voor je werk. Maar daarbuiten is er totale onthouding. En dat betekent voor veel mensen behoorlijk afkicken.

Soms smokkel ik een beetje. Dan lees ik een kwartier elke avond om in slaap te komen. Maar deze keer wil ik weer eens volledig cold turkey meedoen met de Artsit’s Way groep. Ik sus mezelf met de gedachte wat ik allemaal wel mag. Ik mag wel schrijven, ik mag tekenen, wandelen, knopen aannaaien, dansen en koekjes bakken

Maar waarom doe ik mezelf dit aan? Het antwoord is simpel. Om mezelf wakker te schudden. Om de halfslaap te doorbreken die ontstaat door routine. Als je de input tijdelijk minimaliseert, hoor je beter wat er binnen in je leeft. En je wordt beloond met een enorme output. Dat zegt Julia Cameron, en dat weet ik uit eigen ervaring.

Misschien val ik elke avond om half negen in slaap zonder afleiding, maar dan is dat blijkbaar wat er nodig is. Maar meestal ga ik dingen maken. Brieven schrijven of bloemen tekenen. Als er geen afleiding is, ontstaat er veelt tijd. Het is iedere keer anders, maar het is altijd verfrissend en verhelderend. Dus zeer zeker de moeite en het ongemak waard.

Wil je het ook een keer proberen? Hieronder een paar tips om het jezelf makkelijker te maken.

  • Maak een lijst van bezigheden voor lastige momenten. Dus: wat mag je wel doen? (schrijven, breien, tekenen, opruimen, koken, bakken, wandelen, fietsen, dansen, puzzelen…)
  • Breng eventuele huisgenoten op de hoogte. misschien willen ze wel meedoen, of in ieder geval rekening met je houden.
  • Haal de apps die je in verleiding brengen van je telefoon af. Je kunt ze na die week gewoon weer terugzetten als je wil.
  • Maak duidelijke afspraken met jezelf. Als je uitzonderingen wil maken, zoals een kwartier lezen voor het slapen gaan, schrijf die dan op.
  • Als je een keer de ‘fout’ ingaat is dat geen ramp. Je hoeft niet het hele project te staken, je kunt gewoon de volgende dag met frisse moed verder gaan.
  • Voorkom dat je de hele week vol plant met afspraken. Dat lijkt misschien een makkelijke oplossing, maar dan is de kans groot dat het weinig oplevert.
  • Doe het samen met anderen. Het besef dat er meer mensen hetzelfde lot ondergaan is altijd ondersteunend.
  • Lees voor je stopt met lezen nog even ter ondersteuning wat Julia Cameron er zelf over zegt: “When we are constantly interrupted, we lose our train of thought. When my students experiment with turning their devices off, they find that they are often flooded with ideas, even inspiration.” 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Interview (2): Helga Kos, schilder

In deel twee van mijn serie interviews bezoek ik Helga Kos in haar prachtige Atelier de Kraamkamer. Voor mij was Helga het voorbeeld van een kunstenaar die als vanzelfsprekend haar werk maakte. Tijdens de Artist’s Way training besefte ik dat het ook voor haar nog altijd een uitdaging is.

Deel 2: Helga Kos, schilder

Eigenlijk wilde ik altijd al schilderen. Maar ik ben opgeleid als vormgever en daarna heb ik jaren animatiefilms gemaakt. In die tijd schilderde ik naast mijn werk als filmmaker. Ik verdiende bakken met geld, maar had te weinig tijd om te schilderen. Toen heb ik een jaar vrij genomen en een atelier gehuurd. Maar het bleek niet zo makkelijk. Ik ben een terloops iemand. Sommige mensen produceren voortdurend, maar ik produceer in golven. Ik werkte vaak in een roes. Om in een roes te komen gebruikte ik vroeger drank of dan sliep ik twee nachten niet. Later creëerde ik deadlines door tentoonstellingen af te spreken en dan in de laatste maanden onder grote druk alles maken. Dat lukte altijd wel, maar dat is slopend, daar ben ik ziek van geworden. Toen besloot ik: Ik wil niet meer onder druk werken.

Vrije wil

helga-kos-portrtet-400Onbewust denk je dat het bij anderen wel makkelijk gaat, dat het bij hen vanzelf loopt. Maar doordat je tijdens de Artist’s Way training een groep mensen volgt, zie je dat iedereen gedoe heeft. Gedoe hoort bij het leven. Het gaat erom hoe je daarmee omgaat. Ik heb geleerd om het recht in de ogen te kijken. Dat werkt.

Het mooie aan de Artist’s Way vind ik dat je dus iets kunt doen aan je blokkades. Dat bevestigt voor mij dat je een vrije wil hebt, ondanks wat wetenschappers daarover zeggen. Voor de één is dat zwaarder dan voor de ander. Maar je kunt zeggen: ‘ik wil het anders’. Ik ben zelf bijvoorbeeld verlegen. Maar ik heb ooit gedacht: daar wil ik me niet door laten leiden, dan maar een rood hoofd als ik iets zeg.

Ik heb veel last van faalangst gehad. Tijdens de Artist’s Way training had ik soms het idee: ‘zelfs dit werkt niet voor mij, zo hardnekkig zijn mijn blokkades’. Maar dat was niet waar. Het lukte wel, alleen niet van de ene op de andere dag. Het had tijd nodig. In de de jaren erna heb ik echt op een nieuwe manier leren werken en op die manier een nieuwe serie werk gemaakt, waar ik blij mee ben.

De magie van het maken

In mijn lessen zie ik het vaak gebeuren: het papier dat naast het ‘echte werk’ ligt om dingen op uit te proberen, wordt onbedoeld mooi. Het gaat fout als je iets probeert te maken voor het resultaat. Als je maakt om het maken, als je maakt wat jij wil maken, gaat het meestal goed.

In één van mijn vroegste herinneringen zat ik op schoot bij mijn tante terwijl zij een poppetje voor mij tekende. Eerst was het niets, gewoon een cirkel, toen een rondje erin en nog één en ineens was het een hoofd met oogjes. Dat moment, dat vond ik een wonder. Dat is de magie van het maken.

________________________

Helga Kos geeft schilder- en tekenles, lees meer op Atelier De Kraamkamer.nl.
Haar eigen werk is te zien op helgakos.nl

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Interview (1) Nynke Kuipers, tekenaar

In het eerste deel van mijn serie interviews ga ik op bezoek bij Nynke Kuipers, mijn Artist’s Way-maatje van het eerste uur. In 1996 deden we samen de Artist’s Way. En nu nog is zij een inspirerend voorbeeld: iemand die mij helpt op ‘t juiste pad te blijven.

nynkekuipers-250wDe meest kinderachtige tekening

Kinderachtig!’, dat is vaak het oordeel van mijn censor, mijn innerlijke criticus. Door de Artist’s Way besefte ik dat ik daarnaar luisterde, dat ik probeerde me aan te passen aan wat anderen van mijn werk dachten. En toen zei jij: ‘maak dan nu de meest kinderachtige tekening die je kunt maken.’ En dat was zo leuk om te doen, dat gaf me het plezier in mijn werk terug. De zwaarte valt dan weg. En toen kwam het besef dat ik dat zelf bedacht heb, dat het niet kinderachtig mag zijn. Maar mijn werk is juist vol humor en licht. Als ik niet kinderachtig mag zijn, wordt mijn werk saai en braaf.

Kunst is spelen en onderzoeken

Als ik nu aan het werk ben, probeer ik niet na te denken, maar te onderzoeken. Niet meteen oordelen, ‘het is goed of slecht’ of ‘het lukt of het lukt niet’. Ik wil natuurlijk iets moois maken, maar dat is een zoektocht, mijn taak is doorgaan tot het klaar is. Ik zie het nu als spelen, spelenderwijs onderzoeken. Als ik in een bui ben waarin ik te veel oordeel, kan ik niet schilderen. Ik moet nieuwsgierig zijn. Dan vergeet ik ook alles om me heen.

Er is maar één weg: jouw weg

Wat ik ook geleerd heb is dat je je niet hoeft te laten weerhouden door de omstandigheden. Vroeger dacht ik dat ik alleen kon werken als ik een atelier had en zeeën van tijd. Maar ook als alleenstaande moeder met twee kleine kinderen heb ik aan de keukentafel mooie tekeningen gemaakt. Soms diep in de nacht, omdat dat het enige moment was dat ik er rust voor had. Maar dan voelde ik: ‘dit is waar ik blij van word!’, en dat gaf me de moed om door te gaan. Er is maar één weg, dat is jouw weg. Ik moet bijvoorbeeld niet te vaak op een kantoor zitten, daar word ik heel ongelukkig van. Dat heb ik aan den lijve ondervonden. Die ervaring geeft me kracht om nu steeds meer mijn eigen weg te gaan.

into-the-wild1Nynke Kuipers (1965) is bekend van www.elkedageentekening.nl. Ze schreef scenario’s, werkt als vormgever en illustrator. Op dit moment werkt ze aan een prentenboek over de liefde voor volwassenen.

Wil jij ook vertellen over jouw ervaring met de Artist’s Way?
Laat het me weten: frederike@theartistsway.info
Wil je meedoen met een Artist’s Way training?
Lees meer of meld je aan: frederike@theartistsway.info

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Geplaatst op

Lui zijn is reuze fijn

Zes of zeven jaar was ik. En Pippi was mijn grote held. Pippi durfde alles. Zelf leek ik meer op het verlegen buurmeisje, Anika, die met grote ogen vol afschuw riep: “maar Pippi, dat mag toch niet!”. Het heeft lang geduurd voordat ik de regels durfde te breken.

Van buiten was ik al vroeg een rebel en lapte alle conventies aan mijn laars. Maar van binnen had ik een strenge dictator die me met ijzeren hand probeerde te regeren en die me voortdurend in de gaten hield.

Lui zijn was lang één van de doodzonden in mijn innerlijke wereld. Mijn vrienden lachen me uit als ik zeg dat ik lui ben, maar ik weet wel beter. Als ik er niet bovenop zit, dan doe ik niets. Stel alles uit. Staar uit het raam, kan urenlang lezen, kletsen met vriendinnen, beetje rommelen. Dat moet met harde hand in toom worden gehouden.

Ondertussen hoor ik mezelf steeds vaker een loflied zingen op de luiheid. Adviseer ik mensen om minder hard te werken. Om pauzes te nemen. Leg ik vol vuur uit dat juist die momenten van ledigheid het meest vruchtbaar zijn voor het creatieve proces. En ik ben niet de enige, dit stuk in het NRC: Een goed idee nodig: Relax! gaat daar bijvoorbeeld ook over.

Lanterfanten loont.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben niet tegen hard werken. Maar nieuwe ideeën ontstaan niet als ik alles vol plan. Er is ruimte nodig voor het onverwachte, het niet geplande, het niet productieve. Te veel ‘moeten’ ontdoet alles van zijn glans.

Het blijft  zoeken naar de juiste dosering, de juiste timing. Maar Lui zijn betekent bijna nooit ‘niets doen’. Vrienden opzoeken, plantjes water geven, wandelen of tekenen; eigenlijk doe ik de leukste dingen als ik ‘lanterfanter’.

Spijbelen is goed voor de ziel, denk ik wel eens. En mijn lievelingslied van Pippi ging over luiheid. En toen ik het opzocht, hoorde ik tot mijn verbazing dat het werd gezongen door Anika, het  bange buurmeisje.

Lui zijn is reuze fijn,
zeg wie vraagt er nog om werk?
De zon schijnt op de vlindertjes,
er staan bloempjes in het perk

Lui zijn is reuze fijn
lieve moeder laat me gaan,
als ik terugkom zal ik vlijtig zijn,
daar kun je van op aan

Lala, lalalala,
en moeder bakt een tulband
die smaakt de luiaard goed
net als een vlijtig iemand

Lui zijn  is reuze fijn
of je geld bezit of niet
wie dat niet gelooft moet naar school toe gaan
maar ik zing het hoogste lied

Lui zijn is reuze fijn
veel fijner dan de vlijt
de lucht is blauw en het bos is groen
en goud is de vrolijkheid

Geplaatst op

Lampje, of hoe een idee vorm krijgt

Wie denkt aan creativiteit ziet vaak zo’n lampje voor zich. Inzicht, het nieuwe idee dat plotseling ontstaat. In de kroeg, tijdens het afwassen, autorijden of als je tien dingen tegelijk aan het doen bent. Glashelder staat het ineens voor je geestesoog. Maar dan komt het realiseren, het vormgeven van je idee. Dat is een heel ander proces, waar vaak concentratie en afzondering voor nodig zijn. En een lange adem.

creativiteitDat is waarom veel mensen onderweg het bijltje erbij neer gooien of zelfs nooit beginnen met het uitvoeren van hun dromen. De kloof tussen het beeld en de realiteit van dit moment kan enorm voelen. Soms duurt het jaren voordat je in staat bent te in de buurt te komen van je originele idee. Toch is dat oorspronkelijke beeld kostbaar want het is je motor, je wegwijzer. Het kan je helpen door te gaan op die dagen dat het lijkt alsof het nooit zal lukken.

Sommige plannen sneuvelen onderweg, maar anderen blijven terugkomen tot je ze realiseert. Zo las ik zes jaar geleden over de plannen van Erik Wong om een werkplek te creëren in het hoge Noorden, Wongema Meteen zag ik voor me hoe ik daar zou werken met een groep mensen. Maar ik had geen idee hoe ik dat voor elkaar moest krijgen. In die tijd had ik nauwelijks genoeg mensen voor mijn groepen in Amsterdam. Het kostte uiteindelijk drie jaar en veel omzwervingen  om  mijn droom te verwezenlijken, pas in 2013 gaf ik mijn eerste Wongema Weekend.

Mensen klagen vaak over te veel ideeën. ‘Waar moet ik beginnen?’ Vaak is dit een teken van faalangst. De beste manier om faalangst te tackelen is oefenen in falen. En daarvoor hoef je alleen maar te beginnen. Ga iets maken. Want iedereen die begint met iets nieuws zal tegen grenzen aanlopen. Mislukken. Lelijke tekeningen maken, onleesbare bladzijdes schrijven. Vieze taarten bakken.

Zoals het mes zich aan de steen scherpt, zo dwingt de materie je tot keuzes. Pas als je je idee vormgeeft in de wereld, wordt duidelijk of het werkt. Of niet. Of je taart smaakt, blijkt pas als we hem proeven. Zoals Julia Cameron zegt: “the learning curve always involves excitement, discouragement, dismay, misery and eventually, mastery.”

Dus: als je een boek wil schrijven, wacht niet tot de ideale omstandigheden of het prefecte idee, maar begin met schrijven. Als je je creativiteit wil ontwikkelen: maak dingen. En dan bedoel ik ‘maken’ in de brede zin van het woord. Het bakken van een taart kan helpen bij het verbeteren van je marketingstrategie.

Hard werken. Maar zeker ook spelen. Want als je iets maakt, dan begin je aan een avontuur. Het wordt nooit precies wat je had bedacht. En onderweg zal je gegarandeerd verdwalen. Juist dan kom je de mooiste dingen tegen.

P.S. dit stukje ontstond naar aanleiding van vragen van Astrid Poot die een artikel schrijft over creativiteit en kennis. Zelf is Astrid één van de meest creatieve mensen die ik ken en o.a. de bedenker en maker van de klooikoffers voor basisscholen.

Lees meer hierover op http://lekkersamenklooien.nl/
(En ook Astrid Poot deed ooit de Artist’s Way training)

Geplaatst op

Theorie U in de praktijk-6

U.Lab

Het U.Lab is een wereldwijd leiderschapsprogramma, ontwikkeld door Otto Scharmer (theorie U) en zijn team (MIT, Presensing Instituut). Van 15 september tot en met  3 november 2015 doe ik mee met het U.Lab Rotterdam onder leiding van Marc en Yvonne van Ruimte voor Helden.

Week 5: Theorie U: prototypen

En nu? Vorige keer waren we aangeland in het midden van de U, de bron van waaruit we geïnspireerd raken. Maar hoe nu verder? Iedereen kent dat verschijnsel dat je tijdens een reis of een meditatie weekend heel helder voelt wat echt belangrijk is. Maar weer thuis verdwijnen de inzichten in de drukte van dagelijkse beslommeringen. Hoe kun je leven en ondernemen terwijl je in contact blijft met dat midden? Hoe kun je je dromen omzetten in daden? Dat is waar de rechterkant van de U over gaat.

Hoofd, handen, hart

Een eerste voorwaarde is dat je contact houdt met je oorspronkelijke intentie, de vonk. Wat daarbij helpt, is dagelijkse tijd inbouwen om daarbij stil te staan. Mediteren, wandelen of uit het raam staren, iedereen heeft daar zijn eigen manier voor.

Een tweede voorwaarde is dat je gaat handelen met je hoofd, je handen en je hart. Alle drie zijn ze onmisbaar bij de volgende stap: ‘prototyping’. Prototyping is het vormgeven van je ideeën terwijl ze nog niet helemaal ‘af’ zijn. Dus niet eerst een plan grondig uitwerken, door vijf commissies laten bestuderen en vervolgen in een driejaren plan gieten. Nee, zegt Otto, maak een versie 0.8. Een versie die nog niet af of goed hoeft te zijn, maar die je helpt om te zien of het werkt, en vooral: wat er beter kan. Luister naar het universum om advies te krijgen. Leer door te doen.

Speelsheid en creativiteit

Maar vergeet niet je hoofd: handelen zonder hoofd (mindless action), is net zo min effectief als denken zonder te doen (actionless mind). Voor een prototype is je hoofd essentieel, want de eerste stap is de juiste vragen formuleren. Voordat je gaat testen en onderzoeken, wil je weten wat je vraag is. Het hart zorgt volgens Otto voor speelsheid en creativiteit. Het verbindt ons hoofd en onze handen door de vonk waar het allemaal mee begon.

Een laatste voorwaarde is samenwerken met anderen. Wat in je eentje een zware klus is, kan samen een prettig avontuur worden. En ons eigen denkraam is altijd beperkt. De bijdrage van een kleine groep (bijvoorbeeld vijf) mensen geeft een enorme verruiming.

Het werkt!

Tijdens ons Ulab in Rotterdam hebben we het uitgeprobeerd en ja! Het werkt. We namen anderhalf uur tijd en om te ‘prototypen’. Er waren grote vragen, Playmobil poppetjes en blokken. Er werden opstellingen gemaakt, er werd getekend en gebouwd en er kwamen werkelijk nieuwe inzichten en ideeën boven tafel. Het was weer een bijzondere ervaring.